ਪੰਜਾਬ—ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ—ਅੱਜ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ’ਤੇ ਖੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਡਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਰਸਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਪਰਵਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ “ਨਵ-ਨਿਰਮਾਣ ਪੰਜਾਬ” ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤੀ ਰਾਹਨੁਮਾ ਹੈ—ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਾਰਤ ਦਾ “ਸਿਰਤਾਜ” ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਜ਼ਨ ਇਨਸਾਫ਼, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਆਇਤਾਂ, ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਅੰਨਦਾਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਐਸ.ਸੀ. ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਜ਼ੀਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਵੰਡ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਗੇ।
ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤਦ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਬਾ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ-ਮੁਕਤ ਬਣੇ। ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤਿ-ਆਵਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਡਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੋਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ “ਮੇਕ ਇਨ ਪੰਜਾਬ” ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ, 2026 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਆਕਰਨ ਲਿਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹੀ ਅਸਲੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਦੀਵੀ ਨਹੀਂ।
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਉਭਾਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਰ ਹੁਣ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਰੋਡਮੈਪ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਾਅਰੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਠੋਸ ਕੰਮ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਹੀ ਚੋਣ ਜਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਲਈ 5 ਅਹਿਮ ਸਬਕ

1. “ਤੀਜਾ ਵਿਕਲਪ” ਹਕੀਕਤ ਹੈ
ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਉਕਤਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਉਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

2. ਭਲਾਈ ਵਿ. ਮੁਫ਼ਤ ਵਾਅਦੇ
ਵੋਟਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਰਕਮੀ ਵਾਅਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜ਼ੋਨ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ।

3. ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ
ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਮਿਲੇਗਾ।

4. ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਲ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਗੇ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਅਰੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਕੀਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ।

5. ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ
ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ’ਤੇ ਡਿਲਿਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।

ਅੱਜ ਦਾ ਵੋਟਰ ਸਿਆਣਾ ਹੈ—ਉਹ ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਵਿਰਸਾ ਵੀ, ਵਿਕਾਸ ਵੀ” ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਾਹ ’ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਬਣੇਗੀ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੰਜਾਬ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ‘ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ’ ਵਿੱਚ ਜੀਵੇ।

ਲੇਖਕ: ਡਾ. ਤਪਨ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹੂ,
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਐਸ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਆਫ 
ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ।

“ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮਤਵ: ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ”

ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੀਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਖਤਰੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਸਪਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਰਾਮ ਨਵਮੀ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—“ਰਾਮਤਵ” ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼।

“ਹੋਇਹਿ ਸੋਇ ਜੋ ਰਾਮ ਰਚਿ ਰਾਖਾ, ਕੋ ਕਰਿ ਤਰਕ ਵਧਾਵੈ ਸਾਖਾ।”

ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ—

“ਅਯੰ ਨਿਜਃ ਪਰੋ ਵੇਤੀ ਗਣਨਾ ਲਘੁਚੇਤਸਾਮ।
ਉਦਾਰਚਰਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ॥”

“ਸਰਵੇ ਭਵੰਤੁ ਸੁਖਿਨਃ, ਸਰਵੇ ਸੰਤੁ ਨਿਰਾਮਯਾਃ।
ਸਰਵੇ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼ਯੰਤੁ, ਮਾ ਕਸ਼ਚਿਦ ਦੁੱਖਭਾਗ ਭਵੇਤ॥”

ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਆਦਰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਸੁਤਰ ਹਨ।

ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰਾਮਤਵ ਸਾਨੂੰ ਸੰਯਮ, ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਰਮ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਮ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਖ ਲੈਣ ਕਿ ਸੱਤਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹਕੂਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਨ-ਕਲਿਆਣ ਹੈ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਅਨਿਆਇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਫੈਸਲਾ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ—ਅੱਜ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਰਾਮਤਵ

ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਲ ਹੱਲ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਨਾ ਬਣੇ, ਸਗੋਂ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸੋਚਵਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੇ—ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਰਾਮਤਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ—
    •    ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਰੱਖਣਾ
    •    ਸੱਚ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ
    •    ਨਿੱਜੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣਾ

ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ “ਰਾਮਤਵ” ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ: ਰਾਮਤਵ ਦੇ ਵਾਹਕ

ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
    •    ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਮਰਿਆਦਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ
    •    ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ
    •    ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰਮਈ ਬਣਾਉਣ

ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਖੁਦ ਰਾਮਤਵ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚ-ਬਸਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸ਼ਾਹੀਣਤਾ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸੰਕਟ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ—ਧੀਰਜ, ਕਰਤੱਵਨਿਸ਼ਠਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਸਤਾ—ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰਾਮਤਵ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਜ ਬਣਾਇਆ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵੰਡ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼

ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਸਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਮਤਵ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਮ ਨਵਮੀ ਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਇਹੀ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਈਏ, ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ “ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ” ਅਤੇ “ਸਰਵੇ ਭਵੰਤੁ ਸੁਖਿਨਃ” ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹਕੀਕਤ ਬਣੇ—ਇਹੀ ਅਸਲ ਰਾਮ ਰਾਜ ਹੈ।

ਡਾ. ਤਪਨ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹੂ
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ
ਐਸ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ
ਬਰਨਾਲਾ