15  ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ - ਗੁਰਭਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੁਰੀ

ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕੇ ਬਣਿਆ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਯੋਧਾ : ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ

ਗਰੀਬੀ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਸਫ਼ਰ

ਕਲਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ

ਅਸਲ ਨੇਤਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਸੋਚ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।


ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੇਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੋਹਰਤ ਜਾਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਦੌੜਦੇ, ਬਲਕਿ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਏਸਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼, ਮਿਹਨਤ, ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਨਮ, ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ
15 ਅਗਸਤ 1966 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਤੇਜ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹੀ ਸੰਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਬਣੇ।
ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਰਾਏਸਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਅਤੇ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀਆਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲਗਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਲਗਭਗ 42 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਓਪਨ ਸਕੂਲ ਰਾਹੀਂ ਪਲੱਸ ਟੂ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਹਰਾਇਆ
ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੇ ਰਾਹ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਗਲਤ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ।
ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਨੇ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਲਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵੀ ਸਮਾਂ ਨਾ ਦੇ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਸਮਝਿਆ
ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ।
ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ  ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਅਤੇ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।
ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਹੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ
ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਸਲ ਦੌਲਤ ਉਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂਦੀਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ।

ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਸੰਭਾਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੜਦੀਕਲਾ ਲਈ ਤਨੋਂ ਮਨੋਂ ਧਨੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਇਹ ਹਲਕਾ  ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ।ਉਹ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਰਾਏਸਰ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਪਿੰਡ, ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਚੱਟਾਨ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੱਥਾਂ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।ਜਦ ਵੀ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣਨ ਲਈ ਘੰਟਿਆਂ ਵੱਧੀ ਉਡੀਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਉਹ ਆਮ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਛੇਦਾਰ ਟੋਟਕੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਹਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ,ਨੌਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਗ਼ੁਰਬਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਝਲਕਾਰੇ ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਦਰਦ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੋਈ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਹਲਕਾ ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਦਾ ਐਮ ਐਲ ਏ ਚੁਣਨ ਵਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪਾਂ ਤਾਂ ਭਾਈ ਐਤਕੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁੱਤ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਨੂੰ ਐਮ‌ ਐਲ ਏ ਬਣਾਵਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੀਡਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਮ ਘਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼
ਉਹ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸੱਚਾਈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਬਣਾ ਲੈਣ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਅੱਧੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਔਖੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏਸਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਇਆ। ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਬਣਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਨੇਤਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਸੋਚ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।